محدودیت های آسوشتیدپرس برای خبرنگارانش در رسانه های اجتماعی

خبرگزاری آسوشیتدپرس شرایطی را برای عضویت کارمندانش در شبکه های اجتماعی مجازی در نظر گرفته است. این شرایط پس از پدید آمد که خبرنگاران آژانس خبری AP در رسانه اجتماعی توییتر نظرات شخصیشان را درباره ماجرای رسمی شدن ازدواج همجنس‌گرایان در ارتش ایالات متحده و رای مجلس سنا به آن اعلام کردند.

این مسئله واکنش مدیران خبرگزاری آسوشتیدپرس را به دنبال داشت و باعث شد تا طی اعلامیه ای رسمی به خبرنگاران خود در مورد اظهارنظرهای شخصی در شبکه‌های اجتماعی هشدار دهند. سپس خبرگزاری آسوشیتدپرس گاید لاین یا جزوه راهنمای روزنامه نگاران خود را به روز کرد و به موضوع عضویت در شبکه های اجتماعی مجازی اشاره کرد.

در این جزوه درباره عضویت خبرنگاران AP نوشته شده :«رسانه های اجتماعی قسمتی از زندگی روزانه میلیونها تن از مردم در جهان است. رسانه های اجتماعی ابزاری ضروری برای گرداوری اخبار، به اشتراک گذاشتن خبرها و انتشار آنهاست.» در این جزوه به دو مسئله استفاده شخصی و استفاده حرفه ای از شبکه های اجتماعی اشاره شده و به طور تلویحی از خبرنگاران خواسته تا از دو شناسه در رسانه های اجتماعی استفاده کنند. اما با توجه به قوانینی که به طور مثال فیس بوک دارد و اجازه عضویت یک نفر را با دو اکانت نمی دهد و در صورت کشف چنین مسئله ای شخص را از یک اکانت محروم می کند، از آنها اکیدا خواسته شده تا اظهارنظرهای شخصی خود را به خصوص در حوزه موضوعات سیاسی و وابستگی های سیاسی را به هیچ عنوان در صفحه خود ننویسند . براساس استانداردهای خبرگزاری اسوشیتدپرس اگر چنین مسئله ای را پیش از این منعکس کردند باید آنها را حذف کنند. در این جزوه همچنین از خبرنگاران خواسته شده تا برای پروفایل خود از لوگوی AP استفاده نکنند. همچنین از خبرنگاران خواسته شده تا تنها اطلاعات شخصی خود و یا اعلام همکاری در این خبرگزاری را در اکانت خود بیاورند و حق ندارند اطلاعات محدودشده سازمانی را با دوستان خود به اشتراک بگذارند. در رابطه با عضویت در فیس بوک سفارش شده که محدودیت های انتشار محتوای خود را به شکلی تنظیم کنند به صورت عمومی در دسترس همه نباشد. در حوزه ابزار عقاید نوشته شده:«هرکسی که در خبرگزاری آسوشیتدپرس کار می کند، خانم یا آقا، باید مواظب باشد، موضوعی که می نویسد باعث ضربه زدن به شهرت خبرگزاری در نزد منابع خبری اش نشود» همچنین از کارمندان خواسته شده تا از هرگونه اظهار نظر در مورد موضوعات و رویدادهای مورد بحث عمومی خودداری کنند و در اعتراضات و جنبش هایی که در حمایت از چنین مسائلی در جامعه ایجاد می شود، شرکت نکنند. این موضوع شامل اشاعه، لینک دادن و پیگیری چنین مواردی در صفحه رسانه های اجتماعی نیز هست. با وجود همه این محدودیت هایی که خبرگزاری آسوشیتدپرس برای خبرنگارانش ایجاد کرده، اظهار نظر در مورد موضوعات ورزشی و تفریحی را ازاد گذاشته است، البته تاکید شده که این نظرات باید همراه با استدلال باشد. در مورد اضافه کردن دوستان به فهرست نیز اشاره شده که اگرچه این اقدام باعث زیاد شدن دوستان و در نتیجه گسترده تر شدن منابع خبری می انجامد اما باید مواظب بود که چنین مسائلی به حیثیت خبرگزاری لطمه نزند، به طور مثال خبرنگار برای نوشته یک فعال سیاسی یا کاندیدای انتخابات لایک نزند و یا او برای نوشته وی لایک نزند.

بهتر است تنظیماتی ایجاد شود که ما بین همکاران و دوستان شخصی فرق گذاشته شود و فضای حرفه ای از فضای شخصی جدا شود. در پایان این جزوه از خبرنگاران خواسته شده تا به یاد داشته باشند که اگرچه فضای ایمیل و رسانه های اجتماعی یک فضای شخصی اما خبرنگاران در مورد اظهارنظرهای خود در این فضا مسئولند و این مسئله ممکن است که سازمان خبری آنها را تحت فشار احزاب سیاسی قرار دهد و بی طرفی خبرگزاری را زیر سوال ببرد. همچنین از خبرنگاران خواسته شده تا مواردی که ممکن است دردسرهای قانونی به همراه داشته باشد را با وکلای خبرگزاری در میان بگذارند و از آنها راهنمایی بگیرند.
شاید مطرح شدن چنین مسائلی در فضای رسانه ای ایران به دلیل انکه هنوز در مبانی مسئله با دشوارهای بسیاری روبرو هستیم کمی نامفهموم باشد. اما در فضای رسانه های بین الملل مهمترین موضوع برای خبرگزاری ها و رسانه ها موضوع بی طرفی است. این بی طرفی البته متر و اندازه ای ندارد اما هر رسانه ای حداقل حتی در حد حرف هم سعی می کند که چنین مسئله ای را رعایت کند. محدودکردن خبرنگاران در حوزه موضوعات سیاسی به این معنی نیست که خبرنگاران دارای عقاید نیستند بلکه نباید دیدگاه شخصی خود را با عموم مردم مطرح کنند. چرا که بدین ترتیب متهم به حمایت و جانبداری از یک سازمان و یا یک حزب می شوند. علاوه بر این ممکن است به لحاظ قانونی این گونه اظهار نظرها برای سازمانهای خبری دردسر ایجاد کند و زمینه شکایت از یک سازمان رسانه ای را فراهم کند. بنابراین اگرچه استفاده از شبکه های اجتماعی برای خبرنگاران و روزنامه نگاران ضروری و لازم به نظر می رسد اما با محدودیت های فراوانی همراه است.

محدودیت هایی که در ذات حرفه خبرنگاری وجود دارد. خبرنگار نباید آلت دست جریانها ، جنبش ها و احزاب سیاسی شود و در تظاهرات و راهپیمایی ها شرکت کند، چرا که هم خود و هم رسانه مطبوعش را متهم به طرفداری می کند. این گونه استقلال خود را از دست می دهد. از دست رفتن استقلال یک رسانه باعث بی اعتمادی مردم به آن رسانه خواهد بود. اعتماد سرمایه مهمی است که هر رسانه ای به سختی ان را به دست می آورد و ممکن است آسان از کف بدهد.

نسخه چاپی روزنامه اعتماد سه شنبه 28 تیر 1390